Các kiểu dệt kim phổ biến trong ngành dệt may hiện nay

Vải dệt kim là nhóm chất liệu rất quen thuộc nhờ cảm giác mềm, độ co giãn tốt và tính ứng dụng cao. Hiểu rõ từng kiểu dệt sẽ giúp bạn chọn chất liệu phù hợp hơn cho áo thun, áo polo, đồ thể thao, đồ mặc nhà hay các sản phẩm cần độ ôm và sự thoải mái khi mặc.

Trong bài viết này, hãy cùng Dệt Toàn Thịnh điểm qua những kiểu dệt phổ biến, cách nhận biết nhanh và lưu ý quan trọng khi lựa chọn.

Các kiểu dệt kim phổ biến hiện nay

Về cơ bản, dệt kim thường được chia thành hai nhóm chính: dệt kim đan ngang và đan dọc. Mỗi nhóm tạo ra cấu trúc vải khác nhau, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác mặc và ứng dụng thực tế. 

Dệt kim đan ngang (Weft Knitting)

Đây là nhóm phổ biến nhất trong sản xuất vải thun. Sợi được tạo thành theo các hàng vòng chạy ngang khổ vải, nên chất liệu thường có độ co giãn tốt và tạo cảm giác dễ chịu khi mặc. 

Jersey

Dệt Jersey là kiểu dệt kim đơn (single knit), thường được tạo trên một giường kim. Cấu trúc vải có một mặt hiện các vòng đan hình chữ V, mặt còn lại là các vòng sợi ngang. Nếu bạn nhìn vào mặt phải vải thấy các cột chữ V đều tăm tắp, mặt trái là các hàng vòng ngang, thì đích thị đó là Jersey.

• Đặc điểm: Vải mỏng đến trung bình, bề mặt tương đối phẳng, mềm và nhẹ. Hai mặt vải khác nhau khá rõ khi quan sát kỹ.
• Ưu điểm: Co giãn ngang khá tốt, mặc thoải mái, dễ may và rất phổ biến trong áo thun cơ bản.
• Nhược điểm: Mép vải dễ quăn sau khi cắt và độ ổn định không cao bằng một số kiểu dệt kép.
• Mẹo nhà nghề: Nếu bạn định may áo thun cơ bản (Basic Tee), đây là lựa chọn số 1. Nhưng hãy nhớ trừ hao đường may hoặc sử dụng máy vắt sổ chuẩn để xử lý mép vải.

Rib

Nếu bạn là người yêu thích các kiểu dệt tạo gân nổi thì dệt Rib chính là chân ái. Kiểu dệt này được hình thành bằng cấu trúc đan giúp các cột vòng sợi xuất hiện xen kẽ trên bề mặt vải. Bạn cứ tưởng tượng như những dải gân nổi chạy dọc.

• Đặc điểm: Vải có độ đàn hồi cao, hai mặt khá giống nhau và nhìn thấy các đường gân rõ hơn Jersey.
• Ưu điểm: Co giãn tốt, ôm dáng, ít quăn mép và phù hợp với các chi tiết cần độ đàn hồi cao như bo cổ, bo tay hoặc áo thun gân.
• Nhược điểm: Vải thường dày và nặng hơn Jersey, đồng thời tiêu tốn nguyên liệu hơn.
• Mẹo nhỏ: Nếu muốn may bo cổ, bo tay áo polo cho chắc chắn, hãy chọn Rib có độ dày trung bình để không bị “gião” sau vài lần giặt.

Lacoste (Piqué)

Khi dệt Lacoste, vải sẽ tạo bề mặt nổi nhẹ, thường có mắt dệt dạng tổ ong hoặc hạt nhỏ, khác với bề mặt phẳng của Jersey. Nhiều người gọi đây là vải cá sấu theo logo của nhãn hàng cùng tên. Điểm khác biệt nằm ở chỗ bề mặt nó sờ vào thấy hơi nhám tay.

• Đặc điểm: Vải có texture rõ hơn, cầm chắc tay và thường tạo cảm giác đứng dáng hơn áo thun trơn.
• Ưu điểm: Bề mặt thoáng hơn, phù hợp với áo polo và các sản phẩm cần vẻ ngoài gọn gàng, lịch sự.
• Nhược điểm: Bề mặt có thể hơi thô hơn so với Jersey nếu chất lượng sợi hoặc khâu hoàn tất chưa tốt.
• Mẹo: Vải Lacoste dệt chuẩn sẽ cho cảm giác vải “đứng”, không bị rũ như Jersey. Đây là lý do tại sao áo Polo may bằng vải này trông luôn lịch sự và chuyên nghiệp hơn.

Interlock

Interlock là kiểu dệt kim kép (double knit), tạo nên cấu trúc dày và ổn định hơn so với Jersey.

• Đặc điểm: Hai mặt vải khá giống nhau, bề mặt mịn, chắc tay và ít quăn mép hơn vải dệt đơn.
• Ưu điểm: Giữ form tốt hơn, tạo cảm giác êm và phù hợp với các sản phẩm cần độ dày dặn như đồ mặc nhà, đồ trẻ em hoặc áo thun cao cấp.
• Nhược điểm: Độ co giãn thường không mạnh bằng Rib và giá thành có thể cao hơn Jersey.
• Mẹo hay: Hai mặt vải Interlock mịn màng y hệt nhau. Ưu điểm lớn nhất là không quăn mép, cắt cực kỳ “ngọt” và cầm vải rất chắc tay. Nếu bạn định làm đồ trẻ em cao cấp hoặc áo thun dày dặn cho mùa thu đông, đừng bỏ qua loại này.

Bảng phân biệt nhanh 4 loại vải đan ngang

Dệt kim đan dọc (Warp Knitting)

Khác với dệt kim đan ngang, kỹ thuật dệt kim đan dọc này được hình thành dựa theo chiều dài của vải và thường sản xuất bằng máy chuyên dụng. Nhóm này nhìn chung có cấu trúc ổn định hơn, bề mặt ít bị biến dạng hơn trong một số ứng dụng và phù hợp với các dòng vải cần độ bền hoặc hiệu ứng bề mặt rõ ràng. 

Tricot

Tricot là kiểu dệt kim đan dọc có mặt phải hiện các gân dọc, còn mặt trái thường thấy các đường gân ngang.

• Đặc điểm: Vải khá mịn, mềm và có cấu trúc đều, tạo cảm giác gọn bề mặt hơn nhiều loại dệt kim thông thường.
• Ưu điểm: Giữ phom khá tốt, độ bền ổn định và phù hợp với những sản phẩm cần bề mặt mượt, ít xô lệch.
• Nhược điểm: Độ co giãn ngang thường không rõ bằng các kiểu dệt kim đan ngang như Jersey hay Rib. 
• Mẹo nhỏ: Tricot có độ bền rất cao và cực kỳ khó bị chạy sợ, nên đây có thể lựa chọn “điểm 10” cho đồ bơi, đồ lót hoặc lớp lót cho áo khoác cao cấp.

Milan

Một dạng dệt kim đan dọc khác có thể bạn đã biết là Milan. Đây là loại có mặt phải xuất hiện các đường gân dọc, trong khi mặt còn lại có xu hướng tạo đường chéo hoặc cấu trúc xiên nhẹ. Milan hơi giống Tricot nhưng kết cấu gân làm cho tấm vải trở nên ổn định và cứng cáp hơn một chút.

• Đặc điểm: Vải thường nhẹ, mịn và ổn định, cho cảm giác đứng dáng hơn so với một số loại dệt kim mềm rũ.
• Ưu điểm: Độ bền khá tốt, giữ form tương đối ổn và phù hợp với các sản phẩm cần vẻ ngoài gọn gàng.
• Nhược điểm: Ít phổ biến hơn một số kiểu dệt quen thuộc trên thị trường và không thiên về độ co giãn mạnh.

Vải Milan sờ vào thấy rất “gọn”, không có cảm giác bị nhão hay chảy vải. Nếu bạn đang sản xuất các sản phẩm thời trang cần vẻ ngoài lịch sự, đứng dáng nhưng vẫn giữ được sự nhẹ nhàng, thoáng mát thì rất nên cân nhắc Milan.

Raschel 

Dệt Raschel sẽ có cấu trúc phức tạp hơn, thường tạo ra mắt dệt hở, dạng lưới hoặc hiệu ứng ren.

• Đặc điểm: Vải có độ thoáng cao, bề mặt dễ tạo họa tiết và hai mặt thường không khác biệt quá nhiều về cảm quan tổng thể.
• Ưu điểm: Nhẹ, thông thoáng và phù hợp với các chi tiết cần tính thẩm mỹ hoặc khả năng lưu thông không khí.
• Nhược điểm: Độ đàn hồi thường thấp hơn và nếu mắt dệt thưa thì bề mặt có thể dễ vướng hơn trong quá trình sử dụng. 

Cấu trúc Raschel rất thoáng, nhìn qua tưởng mỏng manh nhưng thực chất lại cực kỳ chắc chắn nên thường dùng làm lớp ngoài cho áo khoác thể thao hoặc các chi tiết trang trí cần sự thông thoáng.

Bảng cách phân biệt nhanh 3 loại vải đan dọc

Cách phân biệt các kiểu dệt kim phổ biến

Khi nhìn hoặc cầm trực tiếp một tấm vải, không phải lúc nào cũng dễ phân biệt ngay. Dưới đây là một vài cách nhận biết đơn giản mà Dệt Toàn Thịnh thường dùng để hướng dẫn khách hàng khi chọn vải. 

Tại xưởng, chúng tôi thường hướng dẫn khách hàng 3 bước “test nhanh” sau đây:

• Kéo căng: Bạn hãy nắm mép vải kéo mạnh ra rồi buông tay. Nếu vải cuộn tròn lại như điếu thuốc, đó là Jersey. Nếu nó chỉ giãn ra rồi co lại mà vẫn phẳng phiu, thường là Interlock hoặc Rib.
• Soi bề mặt: Hãy dùng đèn điện thoại soi gần. Nếu thấy mắt lưới tổ ong thì là Lacoste; nếu thấy gân dọc nổi hẳn lên như sợi dây thừng nhỏ thì là Rib.
• Cảm giác tay: Vải đan dọc (như Tricot) thường cho cảm giác “lỳ” và chắc, ít bị biến dạng hơn so với vải đan ngang khi bạn cố tình vặn vò vải.

Phân biệt theo bề mặt vải

Đây là cách dễ áp dụng nhất khi nhìn mẫu vải thực tế.

• Nếu một mặt hiện rõ các cột chữ V, còn mặt kia là các vòng ngang, nhiều khả năng đó là Jersey.
• Nếu hai mặt khá giống nhau và bề mặt có gân nổi rõ hơn, đó thường là Rib.
• Nếu bề mặt có mắt dệt nổi nhẹ, nhìn giống tổ ong hoặc hạt nhỏ, đó thường là Lacoste/Piqué.
• Nếu hai mặt đều khá mịn, khá giống nhau và vải dày hơn Jersey, đó có thể là Interlock.
• Một mẹo nhỏ từ thợ may: Hãy thử kéo căng mép vải, nếu nó cuộn tròn lại như điếu thuốc thì chắc chắn đó là Single Jersey.

Dựa theo độ co giãn và độ dày

Ngoài bề mặt, bạn cũng có thể thử kéo nhẹ vải để cảm nhận độ đàn hồi và độ chắc tay. 

• Rib thường co giãn rõ hơn trong nhóm đan ngang, đặc biệt phù hợp với các chi tiết cần đàn hồi cao.
• Jersey mềm, nhẹ và linh hoạt hơn, nhưng cũng mỏng hơn so với một số kiểu dệt khác.
• Interlock thường cho cảm giác chắc tay, dày hơn và ổn định hơn Jersey.
• Với nhóm dệt kim đan dọc như Tricot, bề mặt thường gọn hơn, ít “bay” hơn và cho cảm giác ổn định hơn khi cầm trên tay.

Ứng dụng của các kiểu dệt kim trong thực tế

Mỗi kiểu dệt sẽ phù hợp với một nhóm sản phẩm riêng. Hiểu đúng ứng dụng sẽ giúp việc chọn chất liệu dễ hơn và sát với mục đích sử dụng hơn. 

Áo thun, polo, thời trang thường ngày

Jersey là lựa chọn rất phổ biến cho áo thun cơ bản vì nhẹ, mềm và tạo cảm giác thoải mái khi mặc. Với những sản phẩm cần vẻ ngoài gọn gàng hơn như áo polo, Lacoste/Piqué lại phù hợp hơn nhờ bề mặt đặc trưng và độ đứng dáng tốt hơn. 

Đồ thể thao và trang phục vận động

Một trong những ứng dụng của vải dệt kim bạn có thể thường bắt gặp, đó chính là trong nhóm đồ thể thao. Những trang phục này thường ưu tiên chất liệu thoáng, co giãn và hỗ trợ chuyển động. Mesh là ví dụ điển hình cho nhu cầu tăng lưu thông không khí. Ngoài ra, một số dòng Tricot hoặc vải pha sợi đàn hồi cũng được dùng trong sản phẩm cần độ bền và độ ôm ổn định hơn. 

Đồ lót, đồ ngủ và trang phục mặc nhà

Interlock thường được đánh giá cao trong nhóm này vì bề mặt mịn, dày dặn hơn Jersey và tạo cảm giác dễ chịu khi mặc lâu. Với các thiết kế có yếu tố mềm mại hoặc trang trí, Raschel cũng thường được dùng cho ren, lớp phủ hoặc một số chi tiết thẩm mỹ. 

Câu hỏi thường gặp về các kiểu dệt kim

Cách nhận biết nhanh vải Rib so với Jersey là gì?

Dấu hiệu dễ thấy nhất là bề mặt và độ đàn hồi. Jersey thường có một mặt mịn rõ chữ V, mặt còn lại là vòng ngang và mép dễ quăn hơn. Rib có các đường gân nổi rõ hơn, hai mặt khá giống nhau và co giãn tốt hơn.

Interlock khác gì Jersey?

Interlock dày và ổn định hơn Jersey. Hai mặt vải cũng đồng đều hơn, ít quăn mép hơn và thường cho cảm giác chắc tay hơn. Trong khi đó, Jersey mềm, nhẹ và phổ biến hơn ở áo thun cơ bản.

Vải nào thường dùng cho áo polo?

Lacoste hoặc Piqué là lựa chọn rất phổ biến cho áo polo nhờ bề mặt có kết cấu rõ, độ thoáng khá và cảm giác đứng dáng hơn áo thun trơn.

Dệt kim đan dọc có gì khác dệt kim đan ngang?

Dệt kim đan dọc thường cho cảm giác kết cấu ổn định hơn ở nhiều ứng dụng, trong khi dệt kim đan ngang phổ biến hơn ở áo thun và các sản phẩm cần độ mềm, độ co giãn dễ chịu khi mặc.

Mesh có phải là một kiểu dệt kim chính thống riêng không?

Trong thực tế thị trường, Mesh thường được dùng như tên gọi cho nhóm vải có cấu trúc lưới hoặc bề mặt thoáng khí. Tùy loại máy, cách tạo mắt dệt và mục đích sử dụng, Mesh có thể được xem như một biến thể ứng dụng hơn là một nhóm chính tách biệt như Jersey hay Tricot.

Dệt Toàn Thịnh đồng hành cùng bạn 

Hiểu đúng về các kiểu dệt kim sẽ giúp quá trình chọn chất liệu dễ hơn, chính xác hơn và phù hợp hơn với từng dòng sản phẩm. Tại Dệt Toàn Thịnh, chúng tôi ưu tiên tư vấn theo nhu cầu thực tế, giúp khách hàng chọn đúng loại vải cho đúng mục đích sử dụng.

Phân biệt vải dệt kim không chỉ là nhìn bằng mắt, mà còn là cảm nhận bằng tay và kinh nghiệm xử lý trên từng đường kim mũi chỉ. Nếu bạn vẫn còn phân vân giữa “vô số” mẫu vải, đừng ngần ngại nhắn tin hoặc ghé trực tiếp xưởng. Toàn Thịnh sẽ cùng bạn chạy thử mẫu để tìm ra đúng “chân ái” cho dòng sản phẩm sắp tới của bạn.